De duurzame mode ranglijsten zijn al jaren een begrip bij Rank a Brand. Deze sector volgen we vanaf het begin, want er was veel te verbeteren. Het is mooi om te zien dat merken steeds meer aandacht hebben voor een groene en eerlijke productie. Want vooral de arbeidsomstandigheden in kledingfabrieken in landen als India, Pakistan en Bangladesh zijn niet bepaald om over naar huis te schrijven. Met af en toe afschuwelijke incidenten als branden en instortingen met nare beelden in het nieuws. Vandaag een update over de modeketens zoals H&M, Zara, Esprit, C&A en Cool Cat.

Veiliger arbeidsomstandigheden een must
Wanneer je als kledingbedrijf op zulke onheilsplekken je spullen laat maken, kun je rekenen op bijzonder slechte publiciteit rond je merk. De laatste jaren zijn wel steeds meer merken afspraken gaan maken over arbeidsomstandigheden met hun toeleveranciers. Helaas blijkt dit niet voldoende te zijn en moet de lat echt hoger komen, vooral in controle en handhaving op veiligheid. Dit soort beelden willen we echt niet meer zien!

Milieu steeds beter af
Op het gebied van milieu zijn ook duurzame stappen gezet. Zo heeft de Detox campagne van Greenpeace er voor gezorgd dat al veel merken het gebruik van schadelijke chemicaliën helemaal willen uitbannen voor 2020. En is het gebruik van biokatoen behoorlijk in opmars bij de collectie van bijvoorbeeld H&M en C&A. Een mooie ontwikkeling is ook het inzamelen van kleding door deze twee modeketens. Op dit moment is het nog te vroeg om echt resultaten te kunnen meten, maar we juichen deze ontwikkelingen wel van harte toe. Als de trend doorzet zullen we dit thema volgend jaar aan onze onderzoekscriteria toevoegen!

H&M terecht koploper
Het zou mooi zijn als we een van de modeketens al een A label (=duurzaam!) kunnen toekennen. Zo ver is het helaas nog niet. Maar H&M neemt duidelijk het voortouw in duurzaamheid en vooral ook transparantie daarover. Als enige modeketen heeft het haar lijst van toeleveranciers bekend gemaakt. H&M legt de lat voor duurzaamheid elk jaar hoger. We houden ze dan ook in de gaten, net als de andere modeketens en kijken uit naar de volgende stappen naar een echt groene en eerlijke productieketen.

Voordat onze ranking van koffiemerken verscheen was Sonja in Colombia, op bezoek bij een van de koffieplantages. En dat was even flink handen uit de mouwen!  Hieronder een impressie.

De beste koffie komt uit Colombia, niet alleen volgens de Colombianen zelf. En de plantages liggen in sprookjesachtig glooiende landschappen. Het is dan ook niet moeilijk om zo’n prachtige Finca – zoals ze  genoemd worden – een bezoekje te brengen, of er zelfs te verblijven en mee te werken. Hoewel vanuit Zuid Amerika een relatief groot deel van de koffie met keurmerk wordt geleverd, namelijk 20% van het totaal, is het wel even zoeken naar een gecertificeerde plantage. Maar ik vind er een, met diverse keurmerken waaronder UTZ en Rainforest Alliance, waar ik hartelijk wordt ontvangen.

Volwassen in 9 maanden

Na een goede espresso starten we met het proeven van rijpe koffiebonen. Je knijpt in de schil en de glibberige zilverwitte bonen floepen eruit. Je kunt ze eten, al is het flink kauwen op een smakeloze boon met ver weg een vleugje cacao. Dan planten we onze boon waar over 9 maanden een volwaardige koffieplant zal staan. Als de boon na 3 maanden een klein plantje is, wordt hij voorzichtig uit de zanderige grond gehaald. De stek wordt omhuld in een zakje en wordt geplant in de kwekerij  velden. Daar kunnen de wortels gecontroleerd verder groeien en sterker worden. Na 6 maanden zijn de planten sterk genoeg en worden ze uitde kwekerij overgezet naar de plantage. En dan duurt het nog 2 jaar voor de eerste bonen geoogst worden. Geduld is dus nodig, en voldoende kapitaal om de vruchten – of bonen – te kunnen plukken van de investering.

Plukken maar!

Er wordt tweemaal per jaar geoogst: in mei en in november. Dan komen vele rondtrekkende arbeiders om de klus te klaren. Ik trek de oogstmand om en ga ook aan de slag. Je moet wel de rijpe bonen kiezen – met rode of gele schil, in elk geval niet groen. Als de kwaliteit van je bonen niet goed is levert dat minder geld op, opletten dus. De planten staan dicht op elkaar en de bonen groeien op verschillende hoogten. Het werk is fysiek zwaar en heet in de volle zon. Na de pluk worden de goede van de slechte bonen gescheiden. In een water bassin drijven de slechte bonen naar de bodem en de goede blijven aan de oppervlakte, waarna ze apart worden afgevoerd en opgeslagen. De slechte kwaliteit is voor instant en andere goedkope koffie merken. Kort daarna gaat de schil eraf en worden de bonen in een blaasoven gedroogd. Als dat niet snel gebeurt start een gisting proces, wat de smaak van de boon niet ten goede komt. De schil wordt apart opgeslagen en gebruikt als compost, lekker organisch. Vervolgens worden de droge bonen in een andere machine geroosterd en dan is het klaar voor een echt lekker kopje koffie.

Zuivere koffie

De dagoogst voor een arbeider ligt tussen de 50 en 100 kilo. Op mijn tempo zou dat minstens een week duren. Afhankelijk van de kilo’s bonen en de kwaliteit ervan verdient een koffieplukker 25.000 tot 50.000 pesos (€ 10 – € 20) per dag zo melden verschillende bronnen. Die bovengrens is alleen weggelegd voor de allerbeste plukkers, maar toch een meer dan gemiddeld salaris voor een arbeider op het platteland in Colombia. De lunch wordt op het veld gebracht zodat weinig arbeidstijd verloren gaat. Op deze plantage lijken de arbeidsomstandigheden dan ook niet slecht te zijn, al zie je op natuurlijk niet alles. Wel vindt iedereen het hier normaal dat kinderen van koffieboeren meehelpen met de oogst. Is dat nou kinderarbeid, en is dat erg? Men zegt, het is prima zolang de kinderen wel naar school gaan. Daar hoop ik dan maar op…

Waarom zijn er eigenlijk nog zoveel plantages niet gecertificeerd? De eigenaren vertellen me dat het certificatie veel tijd, energie en geld kost, wat veel boeren weerhoudt. Terwijl de marktprijs van koffie veel bepalender is voor de opbrengst en dus het inkomen van de boer. Maar een keurmerk staat ook voor strenge regels voor het gebruik van pesticiden en chemicaliën. Ook erg belangrijk, want die stoffen zijn gevaarlijk om mee te werken en vervuilen het grondwater. Dus ben ik blij dat er steeds meer keurmerk koffie verkrijgbaar is, zeker in Nederland.

Travelife
De sector van reisorganisaties moet als geen ander beseffen wat de negatieve gevolgen voor mens, milieu en klimaat kunnen zijn en haar verantwoordelijkheid hiervoor nemen. Gelukkig gebeurt dit ook steeds meer, maar er moet nog veel verbeteren. Met het Travelife certificaat hoopt de sector haar onderliggende organisaties te stimuleren hun aanbod zo duurzaam mogelijk te maken. De eisen voor dit certificaat zijn nog op een basaal niveau, maar het is de bedoeling dat dit certificaat voor de reissector in de toekomst gaat worden wat MSC is voor vis en FSC voor papier. Rank a Brand zal deze ontwikkeling dan ook nauwlettend volgen.

Lees ook ons persbericht.

La Place wint ter aanmoediging de Rank a Brand Award 2013 als de meest duurzame restaurantketen onder de 10 grootsten in Nederland. Hulde! Zo is alle zuivel van La Place biologisch en een deel van het vlees is geproduceerd onder normen voor diervriendelijkheid. Ook alle koffie, thee, cacao en bananen zijn gecertificeerd volgens fairtrade, UTZ of biologisch, en het bedrijf serveert kraanwater. Zo krijgt La Place met een B-label het predikaat ‘goed op weg’. Er zijn dus nog wel verbeterpunten, bijvoorbeeld het verminderen van de CO2 uitstoot, voedselverspilling en afval.

Kentucky Fried Plofkip
Duurzaamheid bij de fastfoodrestaurants blijft helaas vleesch noch visch, want ze bakken er nog te weinig van. Met McDonalds als de minst slechte keuze. Daar is sinds 2009 weinig aan veranderd, lees ook het Volkskrant artikel ‘Fastfoodketens maken groene kleuterstapjes’. Wakker Dier bevestigt: de plofkip is nog steeds de standaard. Kentucky Fried Plofkip dus. De fastfoodsector besteedt mooie woorden aan dierenwelzijn en de milieu impact bij de productie van vlees, maar concrete stappen zien we weinig. Burger King bakt ze wel heel bruin, het bedrijf noemt: ‘animal treatment standards’, ‘several principles’ and ‘ meaningful requirements’, maar onderbouwt dit op geen enkele manier.

IENS: duurzaam groeit!
Wil je duurzaam uit eten, maar niet persé bij een grote keten, kijk dan ook vooral op IENS.nl. Bij de beoordelingen van duizenden restaurants toont de site nu ook het tabblad ‘duurzaam’. Want dit is wat klanten willen. Afgelopen jaar hebben al 300 duizend unieke bezoekers de duurzame pagina’s geraadpleegd. Al tweeduizend restaurants (meer dan 10%) hebben hun info aangeleverd. En het groeit maar door!

KRNWTR
Het blijft vanuit het milieu bekeken toch wel absurd dat water in een flesje wordt gestopt, dan per vrachtwagen naar de restaurants wordt gebracht, terwijl daar gewoon een waterkraan is. Zie ook even dit (erg Amerikaanse) filmpje van ‘The story of stuff’. In de horeca vragen naar kraanwater was lang not-done, want het zou voor paupers zou zijn. Maar gelukkig is dat alweer passé, dankzij mooie merken als KRNWTR is kraanwater weer helemaal hip, cool en swag. Zie ook deze kraanwaterkaart met 1400 watervriendelijke horeca-ondernemingen, met de vestigingen van La Place.

Ga Vega
Wil je echt grote stappen zetten, dineer dan ook vooral vegetarisch. Want daarmee is je maaltijd gelijk een heel stuk minder belastend voor het milieu, en hoeven er geen dieren te lijden. La Place biedt al een mooi vegetarisch assortiment.

Voor dit onderzoek naar de duurzaamheid en diervriendelijkheid bij restaurantketens danken we speciaal de Oxfam Novib Grow Campagne en de inbreng van:

Annick Schmeddes, bevlogen people connector voor duurzaam talent, vervulde bij ons tot op heden de functie van Voorzitter Raad van Bestuur. Het gaat goed met haar bedrijf; veel nieuwe start-ups en uitdagende projecten; zelfs zo goed dat ze naar eigen maatstaven de voorzittersrol onvoldoende meer kan invullen. Het bestuur van Rank a Brand is nu dus op zoek naar een waardige opvolger. Wie zoeken we eigenlijk precies? We vroegen het de voorzitter zelf.

Jouw plek komt binnenkort vrij, waar moet de gedroomde opvolger zoal aan voldoen?
Mijn opvolger moet ervaring en passie hebben voor duurzaam produceren en consumeren. Kennis hebben van waar productiebedrijven mee worstelen en mee de strategie bepalen hoe Rank a Brand daar aan kan bijdragen. Daarbij is een netwerk binnen het bedrijfsleven ook prettig, dat kan ons helpen dicht op de business doelgroep te komen en makkelijker onze kennis met hen te delen. Zo hebben we veel inzicht opgebouwd in de duurzame ontwikkeling binnen verschillende sectoren en weten we hoe je transparant naar consumenten communiceert als bedrijf. Onze adviespotentie is aanwezig en moet de doelgroep nog beter bereiken.

Hoe ben je eigenlijk terecht gekomen bij het bestuur van Rank a Brand?
Ik ben benaderd door de vorige voorzitter Gerhard Schuil. Ik kende Rank a Brand al vanuit de publiciteit en vond dat deze club al behoorlijke roering teweeg bracht ten bate van eerlijk consumeren. Het plat slaan van ingewikkelde informatie in duurzaamheidverslagen en dit in ranglijsten plaatsen – met simpele scores – staat mij aan. Duurzaam consumeren moet namelijk makkelijker gemaakt worden.

Je hebt een dynamische periode meegemaakt als bestuursvoorzitter, hoe was dat?
Aan mij is gevraagd om de het people management te versterken binnen het team. De organisatie werkt veel met vrijwilligers die allemaal hart voor de zaak hebben maar daardoor soms vergeten “fun” te hebben. Er bleek ook niet altijd effectief met elkaar samengewerkt te worden, ondanks de beste bedoelingen. Door een consultant als vrijwilliger in te zetten, is er nu een hele logische flow in de samenwerking ontstaan.

Tot slot: wat wordt de grootste uitdaging voor de nieuwe bestuursvoorzitter?
De grootste uitdaging voor de nieuwe voorzitter is om een team te bouwen in de werkorganisatie. Er is veel kennis en ambitie, maar de uitdaging zit hem erin om deze verkoopbaar te maken, aangezien Rank a Brand ook eigen inkomsten wilt gaan verdienen. Daarnaast staat Rank a Brand voor de uitdaging om te groeien. Groei, organisatie en business zal zeker de aandacht van de nieuwe voorzitter vragen.

Ben of ken jij de perfecte opvolger van Annick? Stuur dan cv en motivatie naar contact@rankabrand.org

Rank a Brand zocht de ‘Chocommunicatiespecialist’ van Tony’s Chocolonely op: Stevenie Roseboom.

Gefeliciteerd met de Rank a Brand Chocolade Award! Leuke reacties gehad?
Dank je wel! We hebben zeker veel reacties gehad. Er kwamen heel veel felicitaties binnen van chocolade fans via Twitter en Facebook bijvoorbeeld, maar ook ‘live’ hebben we een aantal erg leuke reacties ontvangen.

Er is al veel verbeterd in de chocolade sector, zijn jullie tevreden?
Hoewel we inderdaad zien dat we op de goede weg zijn, moet er nog veel meer gebeuren. Op dit moment is er nog steeds grote ongelijkheid, armoede en (kind)slavernij in de cacao-industrie in West-Afrika. Wij blijven daar ook de komende jaren non-stop aan werken. Door kritisch te blijven op onszelf, en te blijven streven naar de eerlijkste manier om cacao in te kopen. Maar nog belangrijker; we willen anderen inspireren om dit voorbeeld te volgen. Het gaat ons om de hele industrie: wij zijn pas tevreden als iedereen in de cacao keten krijgt waar hij recht op heeft. Dus op onze weg naar 100% slaaf-vrije chocolade; iedereen naar het A-label!

Niet eenvoudig om een hele sector duurzamer te maken. Hoe hebben jullie het aangepakt?
Door de uitzendingen van de Keuringsdienst van Waarde over slavernij in de cacao-keten hebben we heel veel chocolade fans in Nederland kunnen vertellen waar cacao vandaan komt. En wat de omstandigheden zijn waar de mensen - die ervoor zorgen dat wij kunnen genieten van een chocoladereep – in leven. Veel boeren leven in extreme armoede, vaak met (kind)slavernij tot gevolg.

Vervolgens zijn we gaan kijken hoe we ervoor kunnen zorgen dat de omstandigheden van de cacao boer beter worden: onze zoektocht naar 100% slaaf-vrije chocolade. Wij zijn natuurlijk maar een klein chocolade bedrijfje met een grote missie; we willen de ‘grote jongens’ laten zien dat het ook anders kan. Bijvoorbeeld door Fairtrade in te kopen. Maar wij zien certificering eigenlijk als startpunt. Op dit moment zijn we daarnaast bezig met het rechtstreeks inkopen van cacao bij boeren in West-Afrika en een langdurige relatie met hen aan te gaan. Zo verkorten we de keten door tussen-handelaren (de wereldmarkt) uit te schakelen en kunnen we nog meer uitkeren aan de boer.

Onze eerste direct ingekochte bonen van de coöperatie ABOCFA in Ghana zitten nu al in onze chocolademelk en vanaf maart 2013 is alle cacao in onze repen rechtstreeks ingekocht.

Tot slot, wat zijn jullie ambities voor de komende jaren?
Dan hebben we aangetoond dat het aangaan van langdurige relaties met cacao boeren succesvol is: dat boeren hierdoor meer zekerheid hebben en de kwaliteit van de cacao omhoog gegaan is. Dat is natuurlijk ook niet onbelangrijk, omdat we vooral ook heel lekkere chocolade willen maken. Ook hebben we dan andere chocolade bedrijven geïnspireerd om over te stappen op een eerlijkere manier om chocolade te maken.