Het CSR seizoen is weer begonnen: het voorjaar brengt elk jaar weer een hele schare nieuwe MVO-rapporten, met name onder de modemerken. Als een van de eersten in de rij kwam H&M deze week met het rapport ‘Conscious Actions’ over 2011, waarmee het merk laat zien ’s werelds eerste eco fast fashion leader te willen worden.

Uit: H&M Sustainability Report 2011

Een rapport vol indrukwekkende cijfers wekt de indruk dat H&M  de daad bij het woord voegt. Zo heeft de modegigant in 2011 gebruik gemaakt van gerecycled polyester tot een equivalent van 9,2 miljoen plastic flesjes en zijn bijna 2,5 miljoen paar schoenen gemaakt met minder schadelijke oplosmiddelen op waterbasis. Ook stootte H&M al in 2010 Walmart van de eerste plaats als grootste inkoper van biokatoen – een koppositie die het bedrijf in 2011 behoudt.

Desondanks blijft het de vraag in hoeverre fast fashion überhaupt duurzaam kan zijn. Met zo’n 10 collecties per jaar, verdwijnt immers ook 10 keer zo snel een kledingstuk in de prullenbak. De jaarlijkse verkoop van de kledinggigant wordt geschat op 550 miljoen kledingstukken. En – hoewel vele malen minder dan conventioneel katoen –, al dat biokatoen heeft ook water nodig om te groeien.

Dus namen wij H&M opnieuw onder de loep. Wat betekent de nieuwe rapportage voor de duurzame ranking van het merk? In concreto krijgt H&M er 2 punten bij, om de volgende redenen:

• Materiaalgebruik: Het percentage biokatoen is gestegen tot 7,6% van de gehele katoencollectie. Hiermee zet H&M een sterk voorbeeld voor andere merken.
• Arbeidsomstandigheden: H&M is zeer transparant over haar audits in toeleverfabrieken. In 2011 is in elke fabriek gemiddeld meer dan 1 maal een audit uitgevoerd. En, zegt H&M, in 77% van deze audits bleek de situatie te voldoen aan de opgestelde Code of Conduct. Een flink percentage. Hier moet wel bij worden opgemerkt dat het erop lijkt dat de audits door het kledingmerk zelf zijn uitgevoerd en niet door bijvoorbeeld de onafhankelijke Fair Labor Association (waar H&M dan wel weer bij aangesloten is).

Verder rest nog een eervolle vermelding voor het ‘Energy Efficiency Improvement Programme’, dat H&M in 45 toeleverfabrieken is gestart. Zo blijkt dat ze daadwerkelijk iets hebben gedaan met de plannen die ze in het MVO-rapport van 2010 uitspraken.

H&M komt nu op 10 uit 16 punten. Wil het nog een substantiële verbetering doorvoeren, dan zien wij graag de ontwikkeling van de CO2-voetafdruk. Deze is nu opgetekend relatief aan de verkopen, wat natuurlijk erg weinig zegt over of de gehele uitstoot is afgenomen. Sterker nog, het doet ons juist vermoeden dat van afname geen sprake is…

Op 20 maart reikten we de Sustainabul 2012 uit aan Universiteit Maastricht. Deze bul riepen wij samen met het duurzame studentennetwerk Morgen in het leven, om zo universiteiten aan te moedigen een transparant en duurzaam beleid te voeren.

Universiteit Maastricht geeft niet alleen inzicht in haar beleidsdocumenten, maar ook in haar duurzame prestaties. Zo heeft de universiteit bijvoorbeeld in kaart gebracht hoe groot haar CO2 ‘voetafdruk’ is. Toch blijkt uit ons onderzoek dat niet alle universiteiten open communiceren over hun duurzame beleid, de bedrijfsvoering en de resultaten van dat duurzame beleid. Dat is erg jammer. Maar gelukkig kunnen we daar wat aan doen!

Kom in actie
Net als wij gelooft ook Doenersnet - het actieplatform van Oxfam Novib – in een eerlijke wereld. Door mee te doen aan de Eerlijke Actieweken bij Doenersnet kan jij hier ook een steentje aan bijdragen!

Hoe kun je meedoen?
Zonder de steun van bestuursleden zal het systeem van universiteiten en hogescholen niet verduurzamen. Hoe hard medewerkers en studenten ook hun best doen. Roep daarom hier het bestuur van jouw universiteit of hogeschool op om transparant te communiceren over duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen! Wel zo eerlijk.

Nog meer eerlijke acties ondernemen? Kijk op de website van Doenersnet. Hier kun je trouwens ook terecht voor mooie eerlijke prijzen en kortingen.

De Toyota Prius is een hybride auto, bijzonder milieuvriendelijk en ook nog eens goedkoop in gebruik. De wagen zelf is echter peperduur, in vergelijking met andere energiezuinige auto’s. Toch zijn er wereldwijd maar liefst 2.5 miljoen van verkocht. In Japan is de Prius zelfs al drie jaar op rij, sinds 2009, de bestverkochte auto. Van de automerken die door ons gerankt zijn, scoort Toyota met 18 uit 24 ook het hoogst. Je zou – gezien de hoge prijs – verwachten dat milieubewust hoog in het lijstje met aankoopredenen staat. Verrassend genoeg, was de belangrijkste motivatie die respondenten in onderzoek van de New York Times opgaven het “statement” dat je maakt met de Prius. Maar welk statement is dat dan?

Motivatie
Geïnspireerd door dit nieuws onderzochten sociaal psychologen Griskevicius, Tybur en Van den Bergh (2010) wat consumenten er toe beweegt om groene producten te kopen. Behalve milieubewustzijn en financiële overwegingen spelen ook sociale aspecten een rol bij de motivatie voor duurzame aankopen. De aankoop van de dure en groene Toyota Prius – die niet per se van betere kwaliteit is – kun je zien als een sociale, altruïstische daad. Weinig voordeel voor jezelf, veel voordeel voor de mensen en de wereld om je heen. We weten ook allemaal dat wat ánderen doen, ons kan helpen ons eigen gedrag te bepalen in nieuwe situaties. Milieubewust gedrag kan bovendien leiden tot een pro-sociale reputatie. Duurzaam consumeren door het kopen van een dure hybride auto kan daarbij statusverhogend zijn. Het is namelijk bewonderenswaardig om jezelf op te offeren voor een groep (vreemden).

Sociaal psychologisch experiment
Deelnemers aan het onderzoek van Griskevicius en co werden tijdens het experiment gevraagd om een keuze te maken tussen de aankoop van een groen of een ‘gewoon’ product. De deelnemers werden door het lezen van een verhaaltje bewust gemaakt van hun eigen sociale status. Dit leidde ertoe dat ze zich alleen bereid toonden om duurzame producten te kopen wanneer anderen dit konden zien. Ook bleek de prijs van het product daardoor een rol te spelen: het duurzame product had alleen de voorkeur wanneer het duurder was dan het ‘gewone’. Het activeren van statusmotieven zorgt er waarschijnlijk voor dat duurzame producten minder aantrekkelijk worden wanneer ze relatief goedkoop zijn, omdat dit de indruk wekt dat men zich het duurdere product niet kan veroorloven. Met de aankoop van een duurzaam product dat relatief duur is draagt men juist uit dat men pro-sociaal en rijk is. Is de ‘altruïstische’ aankoop van de dure Prius dan nog wel onbaatzuchtig?

Wat betekent dit voor mij?
Of het nou erg is dat status voor Prius-rijders een belangrijkere drijfveer is dan milieubewustzijn, daarover valt te twisten. De hamvraag is hier: wat moeten wij met deze informatie? Het vertelt ons dat het inspelen op sociale motieven een effectieve strategie kan zijn om onzelfzuchtig en milieubewust gedrag te stimuleren. Blijkbaar is het als marketeer slim om statusmotieven te activeren wanneer je een duur en duurzaam product probeert te verkopen. Een trotse pauw pronkt namelijk graag met zijn veren! Daarnaast, hadden jij en ik ook deelnemer kunnen zijn aan het besproken onderzoek. En ook wij zijn ontvankelijk voor allerlei marketingstrategieën, of we dit nu willen of niet. Daarom is het goed om je als consument bewust te zijn van de verschillende motieven die een rol spelen bij de aankoop van ‘nobele’ producten. Wat het motief of statement van Prius-rijders ook moge zijn, ze kiezen in ieder geval voor een meer verantwoord alternatief. En dat is hoe dan ook beter voor onze wereld!

Bekijk hieronder het filmpje met de uitreiking van de Sustainabul 2012. Ook wordt verteld hoe de Sustainabul tot stand is gekomen en wat de criteria waren bij de beoordeling van de universiteiten.

Lees ook onze vorige blogposts over de Sustainabul: hier en hier!

Normaal gesproken beoordelen wij natuurlijk alleen consumentenmerken, maar we waren ook erg nieuwsgierig naar de duurzame prestaties van de universiteiten van Nederland. Hoe groen en eerlijk zijn die universiteiten eigenlijk waar de toekomst van Nederland wordt opgeleid? Omdat 2012 voor Rank a Brand in het teken staat van de Rank Your Style-campagne en dus ook jongeren, hebben we in samenwerking met studentenorganisatie Morgen op dinsdag 20 maart de Sustainabul 2012 uitgereikt.

Voor die uitreiking reisden we af naar het zonnige zuiden, om  de Sustainabul 2012 uit te reiken aan  de meest transparante en duurzame universiteit van Nederland: de Universiteit Maastricht! Want deze universiteit geeft niet alleen goed inzicht in haar MVO beleidsdocumenten, maar zet ook een aantal goede duurzame prestaties neer. Jeanine Gregersen (directeur communicatie) nam de bul in  ontvangst. Zij benadrukt dat het management weliswaar de ruimte biedt voor verduurzaming, maar dat de studenten van de Green Office alle lof verdienen. Het Green Office coördineert en initieert duurzaamheid projecten door studenten en medewerkers te activeren.

Duurzaam bouwen
De universiteiten scoren over het algemeen maar matig. Het thema duurzaamheid wordt wel aangestipt en als belangrijk beschouwd. Toch laten de universiteiten vervolgens na aan te geven wat hun doelstellingen zijn en vooral welke resultaten ze al hebben behaald. Meer transparantie is dus gewenst.Voortdurend worden oude faculteitsgebouwen gerenoveerd en moeten nieuwe worden gebouwd. Bouw is hét thema waarop veel universiteiten zich duurzaam neerzetten. Is dat terecht?

De laatste in onze lijst, de Vrije Universiteit, is bezig met de ontwikkeling van een nieuwe campus waarvan alle gebouwen energieneutraal zullen zijn. Daarnaast wordt er bewust gekozen voor materialen die weinig onderhoud vergen, zoals bijvoorbeeld een bepaalde combinatie van glas en beton. Nummer zes in onze lijst, Erasmus Universiteit Rotterdam, is bezig met het project ”Greening the campus”, dat voornamelijk bestaat uit stedenbouwkundige maatregelen. Een vernuftig plan, waarin een project is opgenomen om  grijs (gebruikt) water te zuiveren middels waterplanten in vijvers. Deze vijvers zullen in het toekomstige groene paviljoen op de campus komen te liggen, de energieneutrale plaza. De Wageningen Universiteit (8e plek) geeft al sinds 1982 het goede voorbeeld met het bijzonder milieu- en mensvriendelijke gebouw  ‘Lumen’. In dit gebouw wordt het binnenklimaat op natuurlijke wijze beheerd door de binnentuinen. Deze zorgen voor warmte in de winter en in de zomer functioneren de bomen en planten als natuurlijke airco. De enorme glaskappen zorgen voor natuurlijk licht. De puien en kozijnen zijn gemaakt van duurzame Europese houtsoorten. Regenwater vloeit naar een vijver in een van de tuinen die om Lumen heen liggen. Met dit water worden de binnentuinen bewaterd en, jawel, de toiletten worden ermee doorgespoeld.

Prachtige groene campussen kunnen ons makkelijk bekoren omdat ze zo zichtbaar zijn. Er is echter maar weinig bekend over gebruikte certificeringen voor het bouwen, zoals die van BREEAM of de LEED. Universiteiten doen er goed aan om meer inzicht te bieden in de criteria waaraan hun gebouwen voldoen. Dan weten wij ten minste of die frisse groene campus wel echt zo duurzaam is!

Lees ook de vorige blog om te zien op welke plek alle 14 universiteiten zijn geëindigd. Je kunt ook het persbericht lezen en zie hier de handleiding voor een volledige verantwoording van het onderzoek. Of misschien wil je liever zien hoe de Sustainabul is ontstaan en werd uitgereikt. Als je zelf iets wil doen om universiteiten een duwtje in de goede richting te geven kun je meedoen met de Eerlijke Actieweken van Doenersnet!

De uitslag van de ‘Sustainabul 2012′ is bekend!

En de winnaar is……

Maastricht Universiteit!

Morgen en Rank a Brand hebben onderzoek gedaan naar transparantie en duurzaamheid bij alle Nederlandse universiteiten. Het onderzoek is opgebouwd uit een aantal duurzaamheidscriteria in de categoriën Management & Beleid, Onderwijs, CO2-uitstoot & Energie, Milieu, Duurzaam Inkopen & Fairtrade en Nieuwbouw & Renovatie.

Het complete overzicht is als volgt:

1. Maastricht Universiteit 12/24

2. Radboud Universiteit Nijmegen 10/24

3. Technische Universiteit Eindhoven 9/24

4. Rijksuniversiteit Groningen 7/24

5. Leiden Universiteit 5/24

6. Technische Universiteit Delft 4/24
Erasmus Universiteit Rotterdam 4/24
Universiteit van Amsterdam 4/24

7. Universiteit Twente 3/24
Universiteit Utrecht 3/24
Universiteit van Tilburg 3/24

8. Wageningen Universiteit 2/24

9. Open Universiteit 1/24
Vrije Universiteit 1/24

Lees hier ook het persbericht of bekijk de handleiding voor een volledige verantwoording van het onderzoek.